Posts Tagged ‘Ιατρική’

Aναδημοσίευση από την Ελευθεροτυπία

Της ΙΩΑΝΝΑΣ ΣΩΤΗΡΧΟΥ

Οσο σύντομη ήταν η ζωή της τόσο μακροχρόνιο ήταν το όφελος της επιστήμης από το θάνατό της. Και μπορεί η οικογένειά της να μην αποκόμισε τίποτε, αλλά η ανθρωπότητα ευεργετήθηκε πολλαπλώς.

Ο λόγος για την Ενριέτα Λακς, μια μαύρη φτωχή αγρότισσα από τον αμερικανικό Νότο, που απεβίωσε από καρκίνο το 1951. Τα καρκινικά κύτταρα όμως που της αφαίρεσαν, χωρίς η ίδια να το γνωρίζει, ήταν τα πρώτα ανθρώπινα κύτταρα που όχι μόνο επιβίωσαν, αλλά αναπτύχθηκαν σε συνθήκες εργαστηρίου.

Η καλλιέργειά τους χρησιμοποιήθηκε σε έρευνες γενετικής και μελέτες γύρω από τον καρκίνο, ενώ συνέβαλε καθοριστικά στο εμβόλιο κατά της πολιομυελίτιδας. Και αν η ίδια παραμένει άγνωστη και θαμμένη σε έναν ανώνυμο τάφο, τα κύτταρά της, γνωστά ως HELA, από τα αρχικά του ονόματός της, έχουν μελετηθεί από ερευνητές σε όλον τον κόσμο και έχουν σταλεί ακόμη και σε διαστημικές αποστολές.

Σημαντικότατα εργαλεία

Επιπλέον βοήθησαν στην επίτευξη σημαντικής προόδου στη χαρτογράφηση του ανθρώπινου γονιδιώματος, τη χημειοθεραπεία, την κλωνοποίηση, την τεχνητή γονιμοποίηση, ενώ πήραν μέρος και σε δοκιμές ατομικής βόμβας.

Θεωρούνται ένα από τα πιο σημαντικά πράγματα που έχουν συμβεί στην ιατρική τον τελευταίο αιώνα και έχουν μελετηθεί με τόση λεπτομέρεια και ακρίβεια, που πλέον είναι γνωστή στους επιστήμονες κάθε τους ιδιότητα, ενώ ο κατάλογος της συμβολής τους στη δημιουργία φαρμάκων μοιάζει ατελείωτος: χρησιμοποιήθηκαν ανάμεσα σε άλλα για τη θεραπεία του έρπητα, της λευχαιμίας, της γρίπης, της αιμοφιλίας, της νόσου του Πάρκινσον.

Ζουν 60 χρόνια μετά

Η ανθεκτικότητά τους είναι τέτοια ώστε επιβιώνουν μέχρι σήμερα, 60 χρόνια μετά το θάνατό της. Υπολογίζεται ότι αν έβαζες όλα τα κύτταρα HELA που αναπτύχθηκαν το ένα δίπλα στο άλλο, θα τύλιγαν τρεις φορές τη Γη αφού θα εκτείνονταν σε μήκος 134.680 χιλιομέτρων, κι ας μην ξεπερνούσε το ύψος της Ενριέτας το 1,52 μέτρο όσο ζούσε.

Παρά την ευρύτατη διάδοσή τους στην επιστημονική έρευνα, χρειάστηκε να περάσουν πάνω από 20 χρόνια από το θάνατό της για να γραφτεί για πρώτη φορά κάτι για τον άνθρωπο πίσω από τα κύτταρα με την κωδική ονομασία HELA: ήταν το 1976 στο περιοδικό «Ρόλινγκ Στόουν».

Κι ας είχε ήδη εξελιχθεί η κυτταρική τους καλλιέργεια σε… μαζική παραγωγή: το εργοστάσιο που ανέπτυσσε τρισεκατομμύρια κύτταρα κάθε βδομάδα έγινε τότε αποκλειστικά για την αντιμετώπιση της μεγάλης επιδημίας πολιομυελίτιδας που είχε ενσκήψει εκείνη την εποχή.

Ωστόσο αποτέλεσε το έναυσμα για τη δημιουργία μιας βιομηχανίας που εμπορεύεται ανθρώπινο βιολογικό υλικό, αποφέροντας εκατομμύρια χωρίς ποτέ η οικογένειά της να πάρει μέρος από τα κέρδη.

Ηταν η αρχή στο νεοεμφανιζόμενο τότε τομέα της ιολογίας, τον οποίο απογείωσε, ενώ τα θέματα βιοηθικής δεν είχαν ακόμη εγερθεί. Αλλωστε η πρώτη σχετική δίκη με αντικείμενο σε ποιον ανήκουν οι αφαιρεμένοι ιστοί που χρησιμοποιούνται στην ιατρική έρευνα και μπορεί να αποδειχθούν κερδοφόροι έγινε τριάντα χρόνια από το θάνατό της, στη δεκαετία του 1980.

Η αιώνια ζωή της Lacks

Αυτή την απίθανη ιστορία αφηγείται η δημοσιογράφος Ρεμπέκα Σκλουτ στο βιβλίο της με τίτλο «Η αιώνια ζωή της HEnrietta LAcks», που πρόσφατα κυκλοφόρησε στα ελληνικά από τις εκδόσεις zoobus. Επειτα από δέκα χρόνια ερευνών, η Σκλουτ ανασυνθέτει σε περισσότερες από 350 σελίδες όχι μόνο την πορεία της Ενριέτα Λακς και της οικογένειάς της, αλλά παράλληλα παρακολουθεί την επιστημονική έρευνα και τις εξελίξεις στη γενετική, μέσα από μια εξαντλητική τεκμηρίωση που εμβαθύνει ακόμη και στην προσωπική διαδρομή του ερευνητή, στο εργαστήριο του οποίου αναπτύχθηκαν για πρώτη φορά τα HELA.

Ωστόσο δεν πρόκειται μόνο για μια επιστημονική βιογραφία: το βιβλίο φέρνει στο φως μια σειρά από αμφιλεγόμενα πειράματα σε Αφροαμερικανούς, δίνοντας το ιστορικό πλαίσιο του φυλετικού διαχωρισμού της εποχής, εκθέτει τις επιπτώσεις της ιατρικής πρακτικής στους ασθενείς, θίγει ζητήματα ηθικής και δεοντολογίας, θέτει ερωτήματα για τα όρια της επιστήμης και τη διαχείριση του βιολογικού υλικού που αποτελεί μια ανθηρή βιομηχανία σήμερα και παραθέτει τις δικαστικές μάχες που έχουν γίνει για την αντιμετώπιση αυτής της εκμετάλλευσης.

Ανάμεσα στις διακρίσεις που έχει πάρει το βιβλίο είναι το βραβείο της Αμερικανικής Ακαδημίας Επιστημών τον περασμένο μήνα, ενώ πρόσφατα αποφασίστηκε να δοθεί το όνομα της Λακς σε υπό ίδρυση γυμνάσιο βιοεπιστημών στο Εβεργκριν της Ουάσιγκτον.

Σημειώνεται ότι μέρος των εσόδων από τις πωλήσεις του πηγαίνουν στο Ιδρυμα Ενριέτα Λακς που ίδρυσε και διευθύνει η συγγραφέας για να τιμήσει την «αφανή ηρωίδα της ιατρικής».

Advertisement

Δεν είναι κουβέντες καφενείου, είναι το πόρισμα έρευνας που δημοσιεύεται σε μια από τις πιο έγκριτες επιθεωρήσεις Υγείας

Αναδημοσίευση από την Ελευθεροτυπία

Σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία των Ελλήνων έχει η κρίση χρέους που πλήττει την χώρα, καθώς έχει αυξηθεί ο αριθμός των αυτοκτονιών, ενώ όλο και περισσότεροι στρέφονται στα ναρκωτικά και στην πορνεία και ραγδαία αύξηση παρατηρείται στα κρούσματα μόλυνσης με τον ιό HIV, σύμφωνα με σημερινή ανακοίνωση βρετανών ερευνητών.

Τα σκληρά οικονομικά μέτρα λιτότητας και η κατακόρυφη αύξηση της ανεργίας προκαλούν κατάθλιψη σε ολοένα και περισσότερους πολίτες και ωθούν στην εξάρτηση από ουσίες, ενώ η συρρίκνωση των ιατροφαρμακευτικών δαπανών του δημοσίου περιορίζει τις δυνατότητες των ανθρώπων να έχουν ιατρική βοήθεια.

«Η εικόνα της υγείας στην Ελλάδα είναι ανησυχητική,» τονίζει ο Ντέιβιντ Στάκλερ, κοινωνιολόγος στο πανεπιστήμιο Κέιμπριτζ της Βρετανίας, ο οποίος δημοσίευσε τα αποτελέσματα της έρευνάς του στην ιατρική επιθεώρηση Lancet. «Διαπιστώνουμε… ανησυχητικές τάσεις–διπλασιασμό των αυτοκτονιών, αύξηση των ανθρωποκτονιών, αύξηση κατά 50% των κρουσμάτων μόλυνσης με HIV και οι πολίτες αναφέρουν ότι η υγεία τους επιδεινώνεται, αλλά δεν επισκέπτονται γιατρό παρότι νιώθουν ότι θα έπρεπε,» υπογραμμίζει.

Συγκεκριμένα, διαπιστώθηκε 17% αύξηση των αυτοκτονιών από το 2007 ως το 2009, ενώ από επίσημα στοιχεία που προβλήθηκαν στο ελληνικό κοινοβούλιο προβλέπεται ακόμη μεγαλύτερη αύξηση, από 25% ως 40%.

Σημειώνεται πως το πόρισμα της μελέτης προτείνεται, από τον Μάρτιν Μακί της Σχολής Υγιεινής και Τροπικής Ιατρικής του Λονδίνου και συνεργάτη του Στάκλερ, να ληφθεί σοβαρά υπόψη από τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες που αντιμετωπίζουν κρίση χρέους. «Η περίπτωση της Ελλάδας είναι μία προειδοποίηση του τι μπορεί να συμβεί αν πραγματοποιηθούν σημαντικές περικοπές στον τομέα της υγείας εξαιτίας της ύφεσης,» τόνισε σε τηλεφωνική του συνέντευξη.

Προηγούμενη έρευνα του Μακί, του Στόκερ και άλλων επιστημόνων, που πραγματοποιήθηκε τον Ιούλιο, διαπίστωσε ότι τα ποσοστά αυτοκτονίας στην Ευρώπη αυξήθηκαν σημαντικά τη διετία 2008-2009 εξαιτίας της οικονομικής κρίσης, της μείωσης των εισοδημάτων και της αύξησης της ανεργίας. Ελλάδα και Ιρλανδία ήταν αυτές που επλήγησαν περισσότερο.

Στην τελευταία έρευνα διαπιστώνεται επίσης μία σημαντική αύξηση στα κρούσματα μόλυνσης με HIV στην Ελλάδα κατά τα τέλη του 2010 και εκτιμάται πως τα κρούσματα του ιού του AIDS θα αυξηθούν κατά 52% φέτος.

Επίσης, αυξήθηκαν κατά 20% τα ποσοστά χρηστών ηρωίνης το 2009 ενώ συγχρόνως οι περικοπές στον προϋπολογισμό το 2009 και το 2010 οδήγησαν στην κατά 30% μείωση των κρατικών προγραμμάτων βοήθειας των τοξικομανών και παροχής υπηρεσιών πρόληψης κατά του HIV. Μάλιστα, υπάρχουν πληροφορίες ότι ορισμένοι τοξικομανείς μολύνονται σκοπίμως με τον HIV, προκειμένου να λάβουν το μηνιαίο επίδομα των 700 ευρώ και συντομότερη ένταξη στα προγράμματα υποκατάστασης για τους χρήστες.

Τέλος, λόγω της κρίσης, εντάθηκαν οι σχέσεις της Ελλάδας με τις φαρμακευτικές εταιρίες καθώς επιβλήθηκαν μεγάλες μειώσεις στις τιμές των φαρμάκων συγκριτικά με οποιαδήποτε άλλη χώρα στην Ευρώπη και με απλήρωτους λογαριασμούς να επιβαρύνουν περαιτέρω τις φαρμακευτικές εταιρίες. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα πχ η ελβετική εταιρία Roche να διακόψει την προμήθεια φαρμάκων για τον καρκίνο σε ορισμένα κρατικά νοσοκομεία της Ελλάδας καθώς δεν τα έχουν πληρώσει και οι ασθενείς να κληθούν να τα προμηθευτούν από φαρμακεία.

Αρκετές φαρμακευτικές εταιρίες υποχρεώνονται να δεχτούν, αντί μετρητών χρημάτων, ελληνικά κρατικά ομόλογα για την αποπληρωμή ορισμένων υπέρογκων χρεών.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Aναδημοσίευση από Τα Νέα

Το σήμα κατατεθέν της ομορφιάς στην Αρχαία Αίγυπτο – τα «βαριά», έντονα μάτια – που «λάνσαραν» μεταξύ πολλών άλλων η Κλεοπάτρα και η Νεφερτίτη, δεν είχε μόνο σαγηνευτικό αισθητικό αποτέλεσμα, αλλά προστάτευε και την υγεία.

(περισσότερα…)